Z.12. Wykonywanie medycznych czynności ratunkowych i innych świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz prowadzenie edukacji w tym zakresie

1. Wykonywanie podstawowych i zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych

Uczeń:

1) charakteryzuje struktury organizmu ludzkiego: komórek, tkanek, narządów, układów;

2) określa topografię narządów i układów;

3) analizuje rolę poszczególnych narządów i układów w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka;

4) rozpoznaje zaburzenia występujące w strukturach komórkowych, tkankowych, narządowych i układowych wywołanych chorobą lub urazem;

5) charakteryzuje przyczyny i objawy nagłego zatrzymania krążenia;

6) charakteryzuje przyczyny i objawy utraty przytomności, w tym z użyciem skal punktowych;

7) rozróżnia i stosuje sprzęt ochronny znajdujący się w wyposażeniu zestawów ratunkowych;

8) ocenia i monitoruje podstawowe funkcje życiowe poszkodowanego metodami nieinwazyjnymi;

9) określa wskazania i metody udrażniania górnych dróg oddechowych;

10) określa algorytm i przestrzega zasad wykonywania podstawowych i zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych u osób w różnym wieku oraz w stanach zagrożenia zdrowia i życia;

11) wykonuje podstawowe i zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u osób w różnym wieku w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego zgodnie z algorytmem;

12) wykonuje odsysanie dróg oddechowych z wykorzystaniem urządzenia ssącego;

13) przywraca i zabezpiecza drożność dróg oddechowych metodą bezprzyrządową oraz przyrządową;

14) określa zasadność podjęcia tlenoterapii biernej, wspomagania oddechu lub wentylacji zastępczej powietrzem i tlenem z zastosowaniem różnych metod;

15) stosuje tlenoterapię bierną, podejmuje wentylację zastępczą powietrzem i tlenem z zastosowaniem różnych metod;

16) wykonuje intubację dotchawiczą w laryngoskopii bezpośredniej, bez użycia środków zwiotczających i prowadzi wentylację zastępczą;

17) wykonuje pod nadzorem lekarza intubację dotchawiczą w laryngoskopii bezpośredniej z użyciem środków zwiotczających i prowadzi wentylację zastępczą.

2. Podejmowanie i prowadzenie medycznych czynności ratunkowych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego

Uczeń:

1) charakteryzuje rodzaje, przyczyny, objawy urazów i obrażeń ciała;

2) charakteryzuje zasady wykonania i wykonuje badanie poszkodowanego według ITLS (ang. International Trauma Life Support);

3) rozpoznaje stany nagłego zagrożenia zdrowotnego;

4) rozróżnia wyposażenie zestawów ratunkowych i posługuje się nim;

5) charakteryzuje i przestrzega zasad aseptyki i antyseptyki;

6) charakteryzuje i stosuje medyczne czynności ratunkowe podejmowane w przypadku wystąpienia stanów nagłego zagrożenia zdrowotnego u dzieci i dorosłych;

7) ocenia stan pacjenta w celu ustalenia postępowania i decyzji o podjęciu medycznych czynności ratunkowych lub odstąpieniu od nich;

8) analizuje i dobiera sposoby ułożenia poszkodowanego w zależności od rodzaju schorzenia lub odniesionych obrażeń ciała;

9) opatruje rany różnych okolic ciała i zabezpiecza amputowane części ciała;

10) przestrzega zasad postępowania ratunkowego w sytuacji krwotoku zewnętrznego i wewnętrznego;

11) wykonuje odbarczenie odmy prężnej drogą nakłucia jamy opłucnowej;

12) wykonuje unieruchomienie kręgosłupa i miednicy z wykorzystaniem dostępnego sprzętu ratunkowego;

13) wykonuje unieruchomienia kończyn w przypadku złamań, zwichnięć i skręceń;

14) charakteryzuje przyczyny, objawy i rodzaje wstrząsu;

15) wdraża postępowanie przeciwwstrząsowe;

16) wykonuje i interpretuje zapis EKG w zakresie podstawowych zaburzeń przewodzenia i rytmu serca;

17) wykonuje pod nadzorem lekarza systemu kardiowersję elektryczną i elektrostymulację zewnętrzną;

18) wykonuje kaniulację żył obwodowych kończyn górnych i dolnych oraz żyły szyjnej zewnętrznej;

19) pobiera krew żylną i włośniczkową do badań laboratoryjnych;

20) określa wartości prawidłowe i interpretuje wyniki badań poziomu glukozy i elektrolitów w surowicy oraz badania gazometrycznego krwi włośniczkowej;

21) wykonuje dojście doszpikowe przy użyciu gotowego zestawu;

22) objaśnia zasady podawania i działania leków stosowanych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, różnicuje postaci leków, drogi ich podawania, interakcje, wskazania do ich podania oraz oblicza dawki leków;

23) podaje leki i płyny różnymi drogami przy użyciu gotowego zestawu na zlecenie lekarza systemu;

24) zakłada cewnik do pęcherza moczowego pod nadzorem lekarza systemu i monitoruje diurezę;

25) zakłada sondę żołądkową i wykonuje płukanie żołądka pod nadzorem lekarza systemu;

26) rozróżnia drogi wnikania trucizn do organizmu i przestrzega zasad postępowania ratunkowego w przypadku zatruć;

27) odbiera poród nagły w warunkach pozaszpitalnych;

28) asystuje przy małych zabiegach chirurgicznych pod nadzorem lekarza systemu.

3. Ewakuowanie i transportowanie poszkodowanych

Uczeń:

1) przygotowuje specjalistyczny środek transportu sanitarnego do gotowości wyjazdowej, kompletuje i obsługuje sprzęt, aparaturę, zestawy leków oraz innych środków i materiałów stanowiących jego wyposażenie;

2) wykonuje zadania na stanowisku dyspozytora medycznego oraz obsługuje dostępne środki łączności;

3) charakteryzuje zasady i dobiera sposoby przenoszenia i ewakuacji poszkodowanych w zależności od ich stanu ogólnego, doznanych obrażeń ciała, rodzaju zagrożenia, liczby osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do podejmowania medycznych czynności ratunkowych i kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz posiadania przyrządów pomocniczych;

4) przygotowuje poszkodowanego do transportu i zapewnia mu opiekę medyczną w czasie transportu;

5) organizuje transport poszkodowanych w nocy i w różnych niekorzystnych warunkach atmosferycznych;

6) przekazuje informacje o poszkodowanym i wykonanych medycznych czynnościach ratunkowych personelowi innych zespołów ratownictwa medycznego oraz szpitalnych oddziałów ratunkowych;

7) dokumentuje wykonane medyczne czynności ratunkowe i inne świadczenia w zakresie opieki zdrowotnej.

4. Udzielanie wsparcia psychicznego

Uczeń:

1) charakteryzuje uwarunkowania psychologiczne zachowań indywidualnych oraz relacji z poszkodowanym, jego rodziną lub opiekunem, najbliższym otoczeniem i społeczeństwem w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia;

2) identyfikuje problemy poszkodowanego i grupy społecznej;

3) rozróżnia problemy w komunikacji wynikające z niepełnosprawności i choroby przewlekłej;

4) charakteryzuje rodzaje pozawerbalnych sposobów porozumiewania się;

5) skutecznie komunikuje się z poszkodowanym, jego rodziną lub opiekunem, świadkami zdarzenia;

6) wyjaśnia poszkodowanemu istotę jego dolegliwości i uzasadnia decyzję o sposobie dalszego postępowania;

7) zapewnia poszkodowanemu wsparcie psychiczne;

8) ocenia zachowania osób znajdujących się w strefie zagrożenia oraz stosuje działania zapobiegające wystąpieniu paniki;

9) współpracuje z innymi członkami jednostek systemu;

10) skutecznie komunikuje się z pracownikami służb i organizacji powołanych do niesienia pomocy poszkodowanym;

11) określa skutki wpływu sytuacji trudnych na poszkodowanych i uczestników akcji ratunkowej;

12) charakteryzuje i stosuje sposoby radzenia sobie ze stresem związanym z uczestniczeniem w akcji ratunkowej;

13) charakteryzuje i stosuje zasady organizacji wsparcia psychologicznego dla ofiar zdarzenia oraz uczestników akcji ratunkowej;

14) charakteryzuje i stosuje przepisy prawa związane z postępowaniem wobec osób z zaburzeniami psychicznymi.

5. Postępowanie ratunkowe w wypadkach masowych i katastrofach

Uczeń:

1) określa pojęcie wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

2) charakteryzuje i stosuje zasady oceny sytuacji i bezpieczeństwa na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

3) zapewnia bezpieczeństwo sanitarnohigieniczne w czasie akcji ratunkowej;

4) rozróżnia zestawy ratunkowe, ich przeznaczenie, możliwości wykorzystania i zasady użycia;

5) dokonuje oceny sytuacji oraz identyfikuje zagrożenia dla poszkodowanego i ratowników na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

6) charakteryzuje zasady wyznaczania stref bezpieczeństwa na miejscu zdarzenia;

7) podejmuje działania zapobiegające zwiększeniu liczby ofiar zdarzenia i degradacji środowiska;

8) zapewnia bezpieczeństwo poszkodowanym na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

9) charakteryzuje pojęcia segregacji medycznej, oznaczenia i karty segregacyjnej oraz wykonuje wstępną segregację medyczną poszkodowanych;

10) wykonuje dekontaminację wstępną poszkodowanych;

11) modyfikuje postępowanie ratunkowe na miejscu zdarzenia w zależności od rodzaju zagrożenia;

12) charakteryzuje zasady organizacji i funkcjonowania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne;

13) rozróżnia zasady organizacji innych systemów i organizacji ratowniczych w Polsce i Unii Europejskiej oraz charakteryzuje zasady współpracy w zintegrowanym systemie ratownictwa;

14) komunikuje się z podmiotami wchodzącymi w skład zintegrowanego systemu ratownictwa.

6. Organizowanie i prowadzenie zajęć z zakresu pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy, medycznych czynności ratunkowych

Uczeń:

1) charakteryzuje zasady i metody nauczania stosowane w dydaktyce pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz medycznych czynności ratunkowych;

2) organizuje i prowadzi zajęcia z zakresu pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz medycznych czynności ratunkowych;

3) dobiera odpowiednie metody nauczania z zakresu pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz medycznych czynności ratunkowych w zależności od wieku uczniów, treści nauczania, celów i zadań pracy dydaktyczno-wychowawczej, organizacji i środków, które zamierza użyć w trakcie szkolenia;

4) charakteryzuje i stosuje efektywne metody nauczania zasad zachowania bezpieczeństwa w miejscach publicznych i w domu oraz postępowania w przypadkach nagłych i nadzwyczajnych zagrożeń środowiskowych, klęsk i katastrof;

5) popularyzuje wiedzę z zakresu pierwszej pomocy i kwalifikowanej pierwszej pomocy w różnych środowiskach;

6) motywuje ludzi do zapobiegania zagrożeniom ekologicznym.