Kwalifikacja: A.04Kwalifikacja: A.05Kwalifikacja: A.41

Kierunek: technik włókiennik

Klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego przewiduje możliwość kształcenia w tym zawodzie również w branżowej szkole II stopnia.

  1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik włókiennik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

  1. przygotowywania surowców i półproduktów do produkcji wyrobów włókienniczych;
  2. opracowywania dokumentacji techniczno-technologicznej wytwarzania wyrobów włókienniczych;
  3. wytwarzania wyrobów włókienniczych;
  4. wykańczania wyrobów włókienniczych;
  5. nadzorowania procesów wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych.
  1. EFEKTY KSZTAŁCENIA

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

  1. efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;

    (BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy
    Uczeń:

    1. rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią;
    2. rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska w Polsce;
    3. określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
    4. przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań zawodowych;
    5. określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;
    6. określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;
    7. organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;
    8. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;
    9. przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;
    10. udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia i życia.

    (PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej
    Uczeń:

    1. stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;
    2. stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;
    3. stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;
    4. rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;
    5. analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;
    6. inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;
    7. przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;
    8. prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
    9. obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności gospodarczej;
    10. planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;
    11. optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.

    (JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo
    Uczeń:

    1. posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;
    2. interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;
    3. analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;
    4. formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się w środowisku pracy;
    5. korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.

    (KPS). Kompetencje personalne i społeczne
    Uczeń:

    1. przestrzega zasad kultury i etyki;
    2. jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;
    3. przewiduje skutki podejmowanych działań;
    4. jest otwarty na zmiany;
    5. potrafi radzić sobie ze stresem;
    6. aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;
    7. przestrzega tajemnicy zawodowej;
    8. potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;
    9. potrafi negocjować warunki porozumień;
    10. współpracuje w zespole.

    (OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)
    Uczeń:

    1. planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;
    2. dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;
    3. kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;
    4. ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;
    5. wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;
    6. komunikuje się ze współpracownikami.
  2. efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru administracyjno-usługowego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(AU.c) i PKZ(AU.s);

    PKZ(AU.c) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn w przemyśle włókienniczym, rękodzielnik wyrobów włókienniczych, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych, technik włókiennik

    Uczeń:

    1. wykonuje kompozycje kolorystyczne oraz kompozycje płaskie i przestrzenne z zastosowaniem technik rysunkowych;
    2. rozróżnia surowce, półprodukty i wyroby włókiennicze;
    3. charakteryzuje sposoby otrzymywania surowców, półproduktów i wyrobów włókienniczych;
    4. rozróżnia parametry budowy wyrobów włókienniczych;
    5. charakteryzuje procesy wytwarzania wyrobów włókienniczych;
    6. klasyfikuje odpady powstałe podczas wytwarzania wyrobów włókienniczych;
    7. sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń;
    8. odczytuje oznaczenia i symbole stosowane w rysunkach technicznych;
    9. rozpoznaje maszyny i urządzenia włókiennicze;
    10. rozpoznaje części maszyn i urządzeń włókienniczych;
    11. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.

    PKZ(AU.s) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik włókiennik, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych

    Uczeń:

    1. projektuje wyroby włókiennicze z zastosowaniem technik komputerowych;
    2. przestrzega zasad prezentacji i ekspozycji prac plastycznych oraz projektów;
    3. przestrzega zasad montażu i demontażu zespołów maszyn i urządzeń mechanicznych;
    4. rozpoznaje rodzaje maszyn i urządzeń elektrycznych;
    5. określa funkcje zespołów, podzespołów i mechanizmów maszyn i urządzeń;
    6. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
  3. efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik włókiennik opisane w części II:

    AU.07. Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych

    1. Obsługiwanie maszyn do wytwarzania liniowych wyrobów włókienniczych

    Uczeń:

    1. rozpoznaje systemy przędzenia surowców;
    2. dobiera surowce włókiennicze do danego systemu przędzenia;
    3. dobiera maszyny i urządzenia do wytwarzania liniowych wyrobów włókienniczych;
    4. określa funkcje zespołów maszyn i urządzeń do przygotowywania surowców i półproduktów w procesie wytwarzania liniowych wyrobów włókienniczych;
    5. wykonuje czynności związane z zasilaniem maszyn w surowce i półprodukty;
    6. posługuje się instrukcjami obsługi maszyn włókienniczych stosowanych do wytwarzania liniowych wyrobów włókienniczych;
    7. reguluje parametry pracy maszyn i urządzeń zgodnie z dokumentacją;
    8. rozpoznaje i koryguje nieprawidłowości występujące podczas pracy maszyn i urządzeń;
    9. wykonuje czynności związane z odbiorem przetworzonych surowców;
    10. wykonuje czynności związane z czyszczeniem i konserwacją maszyn i urządzeń stosowanych do wytwarzania liniowych wyrobów włókienniczych;
    11. ocenia jakość przygotowanych surowców, półproduktów i liniowych wyrobów włókienniczych.

    2. Obsługiwanie maszyn do wytwarzania płaskich wyrobów włókienniczych

    Uczeń:

    1. dobiera wyroby liniowe do wytwarzania płaskich wyrobów włókienniczych;
    2. dobiera techniki wytwarzania płaskich wyrobów włókienniczych;
    3. dobiera maszyny i urządzenia do wytwarzania płaskich wyrobów włókienniczych;
    4. wykonuje czynności związane z zasilaniem maszyn w półprodukty;
    5. posługuje się instrukcjami obsługi maszyn stosowanych do wytwarzania płaskich wyrobów włókienniczych;
    6. reguluje parametry pracy maszyn i urządzeń zgodnie z dokumentacją;
    7. rozpoznaje i koryguje nieprawidłowości występujące w procesie wytwarzania płaskich wyrobów włókienniczych;
    8. rozpoznaje wady w wytworzonych płaskich wyrobach włókienniczych;
    9. wykonuje czynności związane z odbiorem wytworzonych płaskich wyrobów włókienniczych;
    10. wykonuje czynności związane z czyszczeniem i konserwacją maszyn i urządzeń;
    1. ocenia jakość wykonanych płaskich wyrobów włókienniczych.

    3. Przygotowanie surowców i wyrobów włókienniczych do procesu wykańczania

    Uczeń:

    1. dobiera operacje wykańczalnicze do rodzaju surowców i wyrobów włókienniczych;
    2. wykonuje czynności związane z przygotowaniem surowców i wyrobów włókienniczych do procesu wykańczania;
    3. dobiera środki chemiczne do zastosowania w procesach przygotowywania wyrobów włókienniczych do wykańczania;
    4. przygotowuje środki chemiczne do zastosowania w procesach wykańczania wyrobów włókienniczych;
    5. stosuje przepisy prawa i przestrzega zasad dotyczących stosowania i przechowywania środków chemicznych;
    6. przygotowuje maszyny oraz zespoły maszyn i urządzeń do procesów wykańczania wyrobów włókienniczych;
    7. posługuje się instrukcjami obsługi maszyn stosowanymi podczas przygotowania surowców i wyrobów włókienniczych do procesu wykańczania;
    8. wykonuje czynności związane z czyszczeniem i konserwacją maszyn i urządzeń.

    4. Obsługiwanie maszyn do wykańczania wyrobów włókienniczych

    Uczeń:

    1. dobiera techniki wykańczania wyrobów włókienniczych;
    2. dobiera maszyny i urządzenia do wykańczania wyrobów włókienniczych;
    3. wykonuje czynności związane z wykańczaniem wyrobów włókienniczych;
    4. kontroluje zgodność przebiegu procesu produkcyjnego z założeniami technologicznymi i wzorcami;
    5. reguluje parametry pracy maszyn i urządzeń zgodnie z dokumentacją;
    6. rozpoznaje i koryguje nieprawidłowości występujące w procesie wykańczania wyrobów włókienniczych;
    7. posługuje się instrukcjami obsługi maszyn stosowanych w procesie wykańczania wyrobów włókienniczych;
    8. wykonuje czynności związane z odbiorem wykończonych wyrobów włókienniczych;
    9. wykonuje czynności związane z czyszczeniem i konserwacją maszyn i urządzeń;
    10. ocenia jakość wykonanych wyrobów włókienniczych.

    AU.44. Nadzorowanie procesów wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych

    1. Badanie parametrów surowców i wyrobów włókienniczych

    Uczeń:

    1. rozróżnia techniki wytwarzania wyrobów włókienniczych;
    2. dobiera metody badania surowców i wyrobów włókienniczych;
    3. dobiera przyrządy i aparaturę do badania surowców i wyrobów włókienniczych;
    4. wykonuje pomiary parametrów strukturalnych i użytkowych wyrobów włókienniczych;
    5. opracowuje i interpretuje wyniki badań laboratoryjnych;
    6. określa właściwości konfekcyjne i użytkowe wyrobów włókienniczych;
    7. określa właściwości higieniczne, estetyczne i wytrzymałościowe wyrobów włókienniczych;
    8. dobiera sposoby konserwacji wyrobów włókienniczych.

    2. Opracowywanie dokumentacji wyrobów włókienniczych

    Uczeń:

    1. wykonuje rysunki dyspozycyjne wyrobów włókienniczych;
    2. dobiera metody i techniki wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
    3. dobiera maszyny i urządzenia do wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
    4. sporządza receptury procesów wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
    5. określa sposób i warunki przechowywania surowców, półproduktów i wyrobów włókienniczych;
    6. opracowuje plan kontroli międzyoperacyjnej wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych.

    3. Nadzorowanie procesów wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych

    Uczeń:

    1. posługuje się schematami technologicznymi i rysunkami technicznymi maszyn i urządzeń;
    2. opracowuje instrukcje technologiczne i stanowiskowe;
    3. monitoruje parametry procesów wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
    4. kontroluje parametry półproduktów włókienniczych zgodnie z planem kontroli międzyoperacyjnej;
    5. opracowuje harmonogram prac związanych z obsługą maszyn i urządzeń do wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
    6. wyznacza i ocenia warunki klimatyczne w pomieszczeniach produkcyjnych;
    7. ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń;
    8. określa nieprawidłowości występujące w procesach wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
    9. rozpoznaje błędy w półproduktach i wyrobach włókienniczych powstałe w procesie technologicznym;
    10. nadzoruje stosowanie środków chemicznych w procesach wykańczania zgodnie z zaleceniami zawartymi w kartach bezpieczeństwa.
  1. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik włókiennik powinna posiadać następujące pomieszczenia dydaktyczne:

  1. pracownię technologii wyrobów włókienniczych, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:
    1. stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, ze skanerem, z drukarką kolorową umożliwiającą drukowanie w formacie A3 i z projektorem multimedialnym;
    2. stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia), podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu wyposażone w: pakiet programów biurowych oraz oprogramowanie wspomagające projektowanie wyrobów włókienniczych, wykonywanie rysunków technicznych i rysunków splotów włókienniczych;
    ponadto pracownia powinna być wyposażona w: narzędzia pomiarowe: linijkę, suwmiarkę, mikrometr; sprawdziany, wzorce chropowatości; modele maszyn i urządzeń włókienniczych, artykuły techniczne do maszyn włókienniczych; katalogi wyrobów włókienniczych, wzory splotów tkackich i dziewiarskich, schematy kinematyczne i technologiczne maszyn włókienniczych, katalogimaszyn i urządzeń stosowanych w procesach wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych, normy dotyczące włókiennictwa oraz normy rysunku technicznego , instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; filmy obrazujące procesy wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych;
  2. pracownię włókienniczą, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:
    1. stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu wyposażone w oprogramowanie do analiz i obliczeń chemicznych oraz drukarkę;
    2. stanowiska badań surowców i wyrobów włókienniczych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) wyposażone w: wagę laboratoryjną, termometr do pomiaru temperatury powietrza, mikroskop z oprzyrządowaniem do identyfikacji włókien, motowidło, sprawdzian pasmowy, urządzenie do badania równowagi skrętu przędzy, sprzęt laboratoryjny wraz z odczynnikami chemicznymi do identyfikacji włókien, lupę tkacką;
    ponadto pracownia powinna być wyposażona w: skrętomierz, zrywarkę do przędzy i wyrobów płaskich, grubościomierz, aparat do kondycjonowania, mikroskopy stereoskopowe; aparaty do badania: odporności na ścieranie, odporności na pilling, przepuszczalności powietrza, przenikania ciepła, odporności wyrobów włókienniczych na ciśnienie statyczne i dynamiczne, stopnia czystości przędzy; odporności wybarwień na tarcie, czynniki mokre, termostabilizację i działanie światła sztucznego, szarą i niebieską skalę barw do oceny zmiany wybarwienia, termosuszarkę; próbki surowców i półproduktów włókienniczych; normy dotyczące badań laboratoryjnych surowców, półproduktów i wyrobów włókienniczych; instrukcje obsługi aparatów i urządzeń pomiarowych oraz instrukcje wykonywania badań;
  3. warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:
    1. stanowiska wytwarzania wyrobów włókienniczych nietkanych (jedno stanowisko dla trzech uczniów), wyposażone w: zespół maszyn rozluźniająco-oczyszczających do włókien, zgrzeblarki wałkowe i pokrywkowe, rozciągarki grzebieniowe i wałkowe, czesarki wełniarskie i bawełniarskie, niedoprzędzarki, przędzarki, maszyny modyfikujące nitki: przewijarki, łączniarki do nitek, skręcarki, maszyny do wytwarzania płaskich włókienniczych wyrobów nietkanych, surowiec włókienniczy bawełniany, wełniany, mieszanki w postaci luźnego włókna lub nawojów, półprodukty z różnych surowców, przędzę z włókien naturalnych, chemicznych lub ich mieszanek o różnej numeracji oraz gary przędzalnicze, artykuły techniczne do obsługi maszyn, motak, skrętomierz, wagę kątową,
    2. stanowiska wytwarzania wyrobów tkanych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: maszyny przygotowujące przędzę do tkania, snowarkę, klejarkę, stojak do osnów i tkanin oraz stojak do przewlekania osnów, wiązarki osnów, krosna tkackie, wybijarki wzornic, artykuły techniczne do krosien, przędzę z włókien naturalnych i chemicznych o różnych numeracjach i na różnych kształtach nawojów,
    3. stanowiska wytwarzania wyrobów dzianych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: maszyny przygotowujące przędzę do dziania, szydełkarki płaskie, szydełkarki cylindryczne, falowarki, maszyny osnowowe, przędzę z włókien naturalnych, chemicznych lub ich mieszanki o różnej numeracji i na różnych kształtach nawojów oraz dziewiarskie narzędzia pomocnicze,
    4. stanowiska procesów wykańczalniczych (jedno stanowisko dla trzech uczniów), wyposażone w: maszyny i urządzenia do chemicznej obróbki włókna luźnego i wyrobów włókienniczych, maszyny i urządzenia do chemicznej obróbki tkanin i dzianin, maszyny i urządzenia do drukowania wyrobów włókienniczych, urządzenia do przygotowania farb drukarskich, urządzenia do magazynowania i rozprowadzania chemikaliów oraz surowce i wyroby włókiennicze;
    ponadto warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: wagi analityczne, termohigrograf oraz wózki transportowe, stojaki, pojemniki na wyroby włókiennicze, instrukcje obsługi maszyn, dokumentacje techniczno-technologiczne płaskich i liniowych wyrobów włókienniczych, dokumentacje magazynowe, w instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy oraz instrukcje przeciwpożarowe.

Kształcenie praktyczne powinno odbywać się w: warsztatach szkolnych, placówkach kształcenia praktycznego oraz podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących w zawodzie.

Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).

  1. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)

Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru administracyjno--usługowego stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów

300 godz.

AU.07. Wytwarzanie i wykańczanie wyrobów włókienniczych

800 godz.

AU.44. Nadzorowanie procesów wytwarzania i wykańczania wyrobów włókienniczych

250 godz.

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych danego typu, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.